Ochig\u2018i, quyida bayon etadigan fikrlarim bir necha yillardan buyon xayolimni band etib kelar, ammo tuman xalq ta\u2019limi bo\u2018limlarida faoliyat yuritadigan ustoz va shogirdlarim, hamkasblarim yuz-xotiri uchun bu fikrlarimni bayon etishdan o\u2018zimni tiyib kelar edim. Ammo 2022-yil 4-mart kuni bo\u2018lib o\u2018tgan bir voqea sabab, mazkur masala yuzasidan o\u2018z mulohazalarim bilan o\u2018rtoqlashishga qaror qildim.<\/p>\n\n\n\n
Hozirgi vaqtga kelib axborot – kommunikatsiya texnologiyalari shu darajada yuqori cho \u2018 qqiga ko \u2018 tarildiki , dunyoning turli nuqtalarida , bir – biridan o \u2018 n minglab chaqirim masofada turgan insonlar xuddi bir xonada o \u2018 tirgandek yig \u2018 ilish o \u2018 tkazishi , bir – birlari bilan bahslashishi , tortishishi , savol berishi , javob olishi oddiy holga aylandi . O \u2018 nlab sahifalardan iborat hujjatlar bir lahzada yuzlab chaqirim emas , minglab yoki o \u2018 n minglab chaqirim masofaga yetib boradi va kompyuter yoki telefon ekranida paydo bo \u2018 ladi .<\/p>\n\n\n\n
Mamlakatimizda ham turli tashkilot va muassasalar o \u2018 rtasida elektron hujjatlar aylanishi yo \u2018 lga qo \u2018 yilib , turli videoselektorlar , onlayn yig \u2018 ilish va konferensiyalar o \u2018 tkazish odatiy ish jarayoniga aylanib ulgurdi . Bir so\u2018z bilan aytganda, mamlakatimizda ham elektron hukumat muvaffaqiyatli joriy etib borilmoqda. Ammo…<\/p>\n\n\n\n
Ammo bu jarayonga zimdan qarshi bo\u2018lgan yoki uning imkoniyatlaridan foydalanishdan ko\u2018ra, eski an\u2019anaviy, konservativ uslublarda boshqarishni, qo\u2018l ostidagilarga hukmronligini o\u2018tkazishni yaxshi ko\u2018radigan xodimlar va rahbarlar ham talaygina. Buni bir tashkilot, tumanimiz Xalq ta\u2019limi bo\u2018limi misolida ko\u2018rsatib berishga harakat qilaman.<\/p>\n\n\n\n
Xalqimizning \u201cBesh qo\u2018l baravar emas\u201d degan maqoli bor. Bir tashkilotda ishlaydigan xodimlarning axborot-kommunikatsiya texnologiyalari imkoniyatlaridan foydalanishga turlicha munosabatda bo\u2018lishini kuzatib bu maqolning naqadar to\u2018g\u2018ri ekanligiga amin bo\u2018ldim. Fikrimni misollar bilan asoslashga harakat qilaman.<\/p>\n\n\n\n
Tuman xalq ta\u2019limi bo\u2018limlarida faoliyat yuritadigan asosiy va ko\u2018p sonli xodimlar bu metodistlar, ya\u2019ni fan uslubchilaridir. Metodistlarning asosiy vazifasi o\u2018z fani bo\u2018yicha tuman maktablarida faoliyat yuritadigan o\u2018qituvchilarga uslubiy yordam ko\u2018rsatish bo\u2018lsa-da, ammo ular deyarli bu vazifa bilan shug\u2018ullanmaydilar. Ularning asosiy faoliyati turli yuqori tashkilotlarning topshiriqlarini bajarish va maktablarni tekshirishdan iborat, ko\u2018pchilik metodistlar o\u2018zlarining asosiy vazifalarini unutib yuborishgan desak mubolag\u2018a bo\u2018lmasa kerak. Bundan tashqari, metodistlar amalga oshiradigan ishlardan yana biri, bu o\u2018qituvchilar haqidagi turli xil ma\u2019lumotlardan iborat jadvallar to\u2018ldirib, talab qiladigan tashkilotlarga yetkazib berishdir. Ana shu jarayonning tuman xalq ta\u2019limi bo\u2018limi metodistlari tomonidan qanday amalga oshirilishini tashqaridan kuzatish esa ular faoliyati haqida xulosalar chiqarish imkonini beradi. Tuman xalq ta\u2019limi bo\u2018limi ijtimoiy fanlar uslubchisi Anvar Aliqulov, aytish mumkinki, elektron hukumat, ya\u2019ni axborot-kommunikatsiya texnologiyalari imkoniyatlaridan juda unumli foydalanadi. Telegram tarmog\u2018ida fan o\u2018qituvchilarining guruhi ochilgan bo\u2018lib, ta\u2019limni boshqaruvchi yuqori tashkilotlardan beriladigan barcha topshiriqlarni o\u2018z vaqtida guruhga tashlab boradi, o\u2018qituvchilar esa topshiriqni bajarib, ijrosini zudlik bilan guruhga tashlashadi. Topshiriqlar o\u2018z vaqtida, ortiqcha tashvishlarsiz bajariladi. Boshqa fanlarda esa…<\/p>\n\n\n\n
Boshqa fanlar metodistlari esa, hatto oddiy bir sertifikat, pasport yoki diplom nusxasi uchun ham tumandagi 70 ta maktabning fan o\u2018qituvchilarini zudlik bilan Xalq ta\u2019limi bo\u2018limiga yig\u2018ilishga chaqiradi. Ba\u2019zi maktablar tuman markazidan 30\u201340 chaqirim masofada joylashgan. Ba\u2019zida bir dona sertifikat yoki diplom nusxasini olib borish uchun bir kun vaqtini, anchagina mablag\u2018ini sarflashadi. Maktabimizda deyarli har hafta ayrim fanlar o\u2018qituvchilari uchun mana shunaqa \u201cchaqiruv\u201dlar bo\u2018lib turadi. Va tabiiyki, boshqa fanlardan dars beradigan o\u2018qituvchilar bizning metodistimizga havas qilishadi… Direktor, direktor o\u2018rinbosarlari uchun esa bu hol ortiqcha dahmaza. Chunki bunday chaqiruvlar odatda o\u2018qituvchilarning metodik kunlari bo\u2018lsa-da, ammo ba\u2019zan o\u2018qituvchi maktabda dars o\u2018tishi kerak bo\u2018lgan davrda ham XTBga chaqirib qolishadi. Buning ustiga agar o\u2018qituvchi mazkur yig\u2018ilishda qatnashmasa \u201cMudir nomiga direktor va o\u2018qituvchi ustidan bildirgi kiritilishi\u201d haqida ogohlantirishadi. Ana shunday paytlari xayolimdan \u201cTuman xalq ta\u2019limi bo\u2018limlari ta\u2019lim tizimi uchun zarurmikan?\u201d degan haqli savol o\u2018tadi…<\/p>\n\n\n\n
Elektron hujjatlar aylanishi, buyruq va topshiriqlarni o\u2018z vaqtida maktablarga yetkazish uchun XTB tomonidan turli telegram guruhlari faoliyati yo\u2018lga qo\u2018yilgan. Bir qarashda bu yaxshi.<\/p>\n\n\n\n
Ammo ayrim telegram guruhlari faoliyatiga nazar tashlasangiz, kuyishingizni ham, kulishingizni ham bilmaysiz. <\/p>\n\n\n\n
Sababi, XTB rahbarlari va metodistlar, hududiy kuratorlar maktablar uchun topshiriqlarni odatda telegram guruhlari orqali tashlashadi. Lekin yoki bilib, yoki bilmay, topshiriqlarni bajarish imkoniyatini o\u2018zlari barbod qilishadi. Masalan, viloyat xalq ta\u2019limi boshqarmasi yoki yuqori tashkilotlardan bugun, ertaga tushgacha bajarilishi kerak bo\u2018lgan topshiriq keldi. Topshiriq kelishi bilan maktablarga yetkazilsa, ertasi kuni ertalabdan mazkur topshiriqlarni bajarish mumkin. Ammo XTBdagi mas\u2019ullar 80\u201390 foiz holatda topshiriqni soat 9-10 larda tashlab, soat 12 ga qadar bajarishni talab qilishadi. Bu paytda esa maktab rahbarlari va o\u2018qituvchilarning aksariyati ish jarayonida, ya\u2019ni band bo\u2018lishadi. Oqibatda esa ertasiga topshiriqlarni bajarmagan maktablarning uzun ro\u2018yxati e\u2019lon qilinib, direktorlari mudir nomiga bildirgi yozib, aybdorlardan tushuntirish xati yozdirib, XTBga yetib kelishi talab qilinadi… Hozirgi vaqtda XTBlarning faoliyati odatda mana shunday kechadi.<\/p>\n\n\n\n
Endi esa 2022-yil 4-mart kuni yuz bergan voqea haqida to\u2018xtalib o\u2018tsam. Ma\u2019lumki, hozirgi vaqtda mamlakatimiz Prezidentining e\u2019tiboridan so\u2018ng \u201cZakovat\u201d intellektual o\u2018yinlariga qiziqish kuchaygan. Oliy ta\u2019lim muassasalari, texnikum, kollej, litsey va maktablarda \u201cZakovat\u201d klublari tashkil etilib, ular faoliyatiga rahbarlik qilish uchun koordinatorlar tayinlanmoqda. Maktabimiz tashkil etilganidan buyon o\u2018tkazilgan barcha \u201cZakovat\u201d (maktabimizda \u201cZakovat\u201d intellektual o\u2018yinlari o\u2018tkazila boshlaganiga ham o\u2018n yildan oshibdi) o\u2018yinlarini men tashkillashtirib kelar edim. Shuning uchun bo\u2018lsa kerak maktabimiz rahbarlari maslahatlashib \u201cZakovat\u201d koordinatorligini zimmamga yuklashdi. Men ham bajonidil rozi bo\u2018ldim.<\/p>\n\n\n\n
4-mart kuni ertalabki yig\u2018ilishda \u201cZakovat\u201d koordinatorlari uchun soat 15 da \u201cZoom\u201d orqali yig\u2018ilish bo\u2018lishi aytildi. Ma\u2019naviy-ma\u2019rifiy ishlar bo\u2018yicha direktor o\u2018rinbosariga yig\u2018ilish havolasini maktabimiz telegram guruhiga tashlab qo\u2018yishini va albatta qatnashishimni aytdim. Shunda ma\u2019naviyatchimiz xijolatomuz, havola tashlanmaganini, XTBga borib qatnashishimiz kerakligini aytdi.<\/p>\n\n\n\n
\u2014 Mas\u2019uldan havolani so\u2018rab ko\u2018ring, yig\u2018ilish \u201cZoom\u201d orqali bo\u2018lsa XTBga borishimiz shartmi? \u2014 dedim.<\/p>\n\n\n\n
Tanaffusda, darsdan chiqib, \u201cO\u2018qituvchilar xonasi\u201dga kelsam, ma\u2019naviyatchimiz yig\u2018ilish mas\u2019uli bilan telefonda tortishayotganiga guvoh bo\u2018ldim. Xullas, yig\u2018ilish mas\u2019uli XTBga borishim kerakligini, havolani bermasligini aytdi.<\/p>\n\n\n\n
Direktor o\u2018rinbosari \u201cAka, bormasangiz bo\u2018lmaydi\u201d, dedi. Mening ham o\u2018jarligim tutdi:<\/p>\n\n\n\n
\u2014 Bormayman!<\/p>\n\n\n\n
\u2014 Maktabga \u201cminus\u201d bo\u2018lmasin. Boring.<\/p>\n\n\n\n
\u2014 Bormayman. Nima jazo bo\u2018lsa roziman, ammo bormayman. Byurokratligi o\u2018tmaydi. Onlayn yig\u2018ilishga barchani to\u2018plashi shartmi?<\/p>\n\n\n\n
Xullas, yig\u2018ilishga bormadim. Salkam qirq yillik pedagogik faoliyatim davomida birinchi bor rahbarlarning topshirig\u2018ini bajarmadim. Ammo mazkur voqea tufayli xalq ta\u2019limi bo\u2018limlarining ta\u2019lim tizimi uchun umuman keraksiz tashkilot ekanligiga yana bir bor amin bo\u2018ldim. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari rivojlangan hozirgi vaqtda tuman XTBlarning ta\u2019lim tizimi uchun umuman foydasi ham, zarurati ham yo\u2018q.<\/p>\n\n\n\n
Agar topshiriqlar viloyat xalq ta\u2019limi boshqarmasi tomonidan to\u2018g\u2018ridan to\u2018g\u2018ri maktablarga tashlansa, tuman XTBlari tomonidan vujudga keltirilayotgan sun\u2019iy to\u2018siqlar ham bartaraf etilardi.<\/p>\n\n\n\n
Sizning fikringiz qanday, zamondosh, hamkasb?<\/p>\n\n\n\n
Normamat ESHONQULOV,<\/p>\n\n\n\n
Oltinsoy tumanidagi<\/p>\n\n\n\n
63-maktabning tarix fani o\u2018qituvchisi<\/p>\n\n\n\n
ma’rifat.uz saytidan olindi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ochig\u2018i, quyida bayon etadigan fikrlarim bir necha yillardan buyon xayolimni band etib kelar, ammo tuman xalq ta\u2019limi bo\u2018limlarida faoliyat yuritadigan ustoz va shogirdlarim, hamkasblarim<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2890,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-2889","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ozbekiston"],"yoast_head":"\n