Конституцияда суд ҳокимиятининг ўрни

 Конституцияда суд ҳокимиятининг ўрни — бу суд тизимининг давлат ҳокимиятидаги мустақил ва муҳим бўғин сифатидаги мақомини ифодалайди. Ўзбекистон Республикаси Конституциясида суд ҳокимияти қонун устуворлигини таъминлаш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш, адолатни амалга ошириш воситаси сифатида алоҳида эътироф этилган.

Қуйида Конституцияда суд ҳокимиятининг ўрни ҳақида асосий жиҳатлар келтирилган:

1. Ҳокимиятлар бўлиниши тамойили асосидаКонституциянинг 11-моддасига кўра:

“Давлат ҳокимияти қонун чиқарувчи, ижро этувчи ва суд ҳокимиятига бўлинади.”

Бу дегани, суд ҳокимияти қонун чиқарувчи ва ижро этувчи ҳокимиятлардан мустақил ҳолда фаолият юритади.

2. Суд ҳокимиятининг вазифаси — одил судловни амалга ошириш

Конституциянинг 113-моддасига биноан:

“Суд ҳокимияти — фуқароларнинг ҳуқуқлари ва эркинликларини, давлат ва жамият манфаатларини ҳимоя қилиш, адолатни қарор топтириш мақсадида одил судловни амалга оширади.”

3. Судларнинг мустақиллиги

Конституциянинг 114-моддасида:

“Судлар фақат қонунга бўйсунади. Судьялар мустақилдирлар, фақат қонунга бўйсунадилар ва ҳеч ким уларнинг фаолиятига аралаша олмайди.”

Бу принцип суд ҳокимиятининг сиёсий ва маъмурий босимлардан ҳоли бўлишини кафолатлайди.

4. Фуқароларнинг ҳуқуқларини суд орқали ҳимоя қилиш

Ҳар бир фуқаро судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга. Бу принцип инсон ҳуқуқларининг кафолатларидан биридир.

5. Суд ҳокимиятининг органлари

Конституцияга мувофиқ Ўзбекистонда қуйидаги судлар фаолият юритади:

Конституциявий суд – қонунларнинг Конституцияга мувофиқлигини текширади.

Олий суд – умумий юрисдиксия бўйича энг юқори инстанция.

Маъмурий, жиноят, фуқаролик, иқтисодий судлар – ҳар бир йўналишда адолатни таъминлайди.

6. Суд қарорлари — мажбурий ҳужжат

Суд қарорлари барча органлар, ташкилотлар ва фуқаролар учун мажбурий ҳисобланади. Бу Конституциявий тартибнинг устуворлигини таъминлайди.

Конституцияда суд ҳокимияти — ҳуқуқий давлатнинг таянчи сифатида тасвирланган. У адолатни таъминлайди, инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилади ва қонун устуворлигини кафолатлайди. Унинг мустақиллиги ва қонунларга асосланган фаолияти демократик жамият учун зарурий шарт ҳисобланади.

Наманган вилоят маъмури суди архив мудири Олимжонов Шерзоджон Баҳромжон ўғли 

Наманган вилоят маъмурий суди бош консултанти Эргашев Бекзод Усубжон ўғли